PUBLITSISTIK USLUBDA MODAL SO‘ZLARNING QO‘LLANISH XUSUSIYATLARI

Ziyodin Mamadullayevich Hatamov

Авторы

Ziyodin Mamadullayevich Hatamov Sh. Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti 2-kurs doktoranti. xatamovziyodin@gmail. com

Аннотация

Annotatsiya. Ushbu maqola o‘zbek tilida publisistik nutq uslubida modal so’zlarning qo‘llanishi haqida. Modal so‘zlar matbuot tilida publisistik uslubning xususiyatlaridan kelib chiqqan holda ishlatiladi. Maqolada albatta, shubhasiz, haqiqatan, darhaqiqat, chindan, chindan ham, tabiiyki, o‘z-o‘zidan, aslida; aftidan, chamasi, shekilli, ehtimol, balki, har holda kabi aniqlik yoki noaniqlik, tahmin-gumon bildiruvchi modal so‘zlarning semantik, kommunikativ, funksional-stilistik xususiyatlari ommaviy axborot vositalari matnlaridan olingan misollar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, modal so’zlarning muallifning kommunikativ maqsadlarini ro‘yobga chiqarishdagi imkoniyatlari ochib beriladi.

Kalit so‘zlar: publisistik nutq uslubi, publisistik matn, modal so‘zlar, modal so‘zlar qo‘llanishi.

Annotation. This article explores the use of modal words in the publicistic speech style of the Uzbek language. In journalistic discourse, modal words are employed in line with the communicative and stylistic features characteristic of the publicistic style. The study analyzes the semantic and functional-stylistic properties of modal words that express certainty and uncertainty, as well as assumption or conjecture, drawing on examples from contemporary mass media texts. Commonly used modal words include: albatta (certainly), shubhasiz (undoubtedly), haqiqatan (truly), darhaqiqat (indeed), chindan (really), chindan ham (really indeed), tabiiyki (naturally), o‘z-o‘zidan (self-evidently), aslida (actually); aftidan (apparently), chamasi (seemingly), shekilli (probably), ehtimol (perhaps), balki (maybe), and har holda (in any case). Furthermore, the article reveals the role of modal words in conveying the author’s communicative intent and shaping the persuasive and expressive tone of publicistic texts.

Keywords: publicistic speech style, journalistic discourse, modal words, semantics, functional stylistics, Uzbek language.

Библиографические ссылки

1. Абдусаидов А. Газета жанрларининг тил хусусияти: Филология фан. д-ри дис. – Тошкент, 2005. 41.

2. Курбанов Т. И. Публицистический стиль в современном узбекском литературном языке: номзодлик диссертацияси автореферати, 1987., 20-б.

3. Луканина М. В. Газетный текст через призму теории коммуникаций // Вестник Московского университета. Серия 19. – 2003. – № 2. – С. 123-133.

4. Мусаева Ф. Публицистик услубнинг айрим белгилари. Ўзбек тили ва адбиёти журнали, 2017/ №3б, 85-б.

5. Полякова Ю. Г. Структура и особенности функционирования вставок в языке газеты. Кандидатская диссертация, –Магнитогорск: 2001, 85-c.

6. Рачук Н. В., Функционирование вводных элементов в современном газетном тексте Диссертации кан. филол. наук, Санкт-Петербург-1999., 40-c.

7. Mahmudov N. va boshqalar. O‘zbek tili sinonimlarining izohli lug‘ati: – T. : G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2023. 133-bet.

8. Obilov M. O. Ingliz va o‘zbek publitsistik matnlarida modallik vositalarining semantik-funksional xususiyatlari. Fil. fan. PhD dissertatsiyasi, Namangan – 2025. 57-b.